Phân tích ý nghĩa câu ca dao Ai ơi giữ cho bí bền ...

Thứ sáu , 13/11/2015, 11:15 GMT+7
Nhân dân ta thường khuyên nhau: Ai ơi giữ cho chí bền, dù ai xoay hướng đổi nền mặc ai. Anh (chị) hãy bình luận câu ca dao trên.

DÀN BÀI

1.               Mở bài

-               Trong mọi công việc của một cá nhân, tác động từ phía khách quan không phải là nhỏ mà có khi nó làm đảo ngược ý định ban đầu, đẩy con người vào tình thế lúng túng, bị động và kết quả lặ hỏng việc.

-                 Nhân dân lao động thuở xưa đã khuyên nhau:

Ai ơi giữ cho chí bền,

Dù ai xoay hướng đổi nền mặc ai.

-               Muốn đạt được mục đích, con người phải có ý chí, nghị lực và một lập trường kiên định trước sau như một.

2.               Thân bài

a.               Giải thích ý nghĩa câu ca dao

+ Nghĩa hiển ngôn:

Nói về chuyện làm nhà, chủ nhà đã định thế nào thì cứ làm như thế, không nên dao động bởi sự can thiệp của người khác.

+ Nghĩa hàm ngôn:

-               Ta phải giữ vững chủ ý, tức là ý chí, lập trường và quyết tâm hoàn thành công việc sau khi đã xác định mục đích đúng đắn.

-               Không nên dao động trước dư luận vì điều đó sẽ ảnh hưởng không tốt đối với quá trình thực hiện công việc.

b.               Khẳng định ý nghĩa câu ca dao trên là hoàn toàn đúng:

-               Trước khi bắt tay vào làm một việc gì đó, người ta thường đặt ra mục đích và mong muốn đạt được mục đích.

-               Trong khi làm việc, khó khăn là điều không thể tránh khỏi. Vì vậy muốn đạt được mục đích thì phải có ý chí và quyết tâm cao.

-              Giữ vững ý chí và quyết tâm là điều kiện cơ bản để quyết định thắng lợi của công việc, đó còn là đức tính cần thiết hàng đầu của người lao động.

c.              Nâng cao, mở rộng vấn đề:

-              Ý nghĩa lời khuyên trên chỉ hoàn toàn đúng khi mục đích đúng đắn, phương pháp làm việc phù hợp với thực tế khách quan.

-              Nếu dư luận tác động vào công việc là dư luận xấu thì nhất thiết ta không nên nghe theo, làm theo vì sẽ dẫn đến kết quả xấu.

-              Nên tham khảo và tiếp thu có sáng tạo cái mới, cái đúng, vận dụng cho phù hợp với hoàn cảnh của mình, nhằm đạt được mục đích ban đầu đã đặt ra.

-              Y chí kiên định, quyết tâm cao cần đi đôi với biện pháp linh hoạt trong khi làm việc.

3.               Kết bài

-              Câu ca dao trên là một lời khuyên đúng đắn, chân tình, rất phù hợp với con người và hoàn cảnh Việt Nam.

-              Việc rèn luyện ý chí, quyết tâm là điều hểt sức cần thiết đối với mỗi người.

-              Ý chí lớn, quyết tâm cao kết hợp với trí tuệ sắc sảo là những yếu tố quan trọng dẫn đến thắng lợi trong mọi công việc và trong sự nghiệp.

BÀI LÀM

Trong cuộc sống hằng ngày, sự tác động của hoàn cảnh khách quan, của dư luận đối với mỗi con người là chuyện tất yếu. Song, điều cơ bản là thái độ của mỗi con người trước những tác động đó như thế nào? Nên chủ động, tự tin vào mình hay lệ thuộc vào hoàn cảnh? Từ xưa, nhân dân ta đã có nhận thức rất đúng đắn về vai trò của ý chí, lập trường trong hành động, coi đó là điều kiện quan trọng quyết định thành công hay thất bại. Đồng thời coi ý chí và nghị lực là phẩm chất hàng đầu của người lao động. Quan điểm trên được phản ánh trong câu ca dao mộc mạc giống như một lời khuyên nhủ chân tình:

Ai ơi giữ cho chí bền,

Dù ai xoay hướng đổi nền mặc ai.

Không phải ngẫu nhiên người xưa mượn chuyện làm nhà để nói lên ý chí con người. Có ba việc lớn trong đời mà người ta phải làm. Đó là: Làm nhà, lấy vợ, tậu trâu. Ba việc ấy thể hiện bản lĩnh và khả năng của con người. Trong chuyện làm nhà thì việc chọn hướng, đổnền là cốt yếu. Phải chọn hướng nhà sáng sủa thoáng mát để cuộc sống trở nên dễ chiu, bảo đảm sức khỏe. Phải đổ nền cho cao, cho chắc để tránh ẩm thấp, tối tăm... Những việc ấy, người làm nhà phải tự chọn, tự quyết, một khi thấy như thế là đúng đắn thì không thể vì lời bàn tán ra vào của những người xung quanh mà hoang mang, dao động, thay đổi chủ kiến ban đầu. Nghĩa chính của câu ca dao trên là vậy, và trên cơ sỏ' đó, người xưa muốn bày tỏ quan điểm của mình về tính mục đích, ý chí, nghị lực trong hành động.

Thông thường, trước khi bắt tay vào làm một việc gì đó, người ta đều đặt ra mục đích và luôn luôn mong ước đạt được mục đích. Nhưng có mục đích không thôi thì chưa đủ mà phải có ý chí, nghị lực, cùng quyết tâm vượt mọi khó khăn trở ngại mới mong gặt hái được kết quả tốt đẹp.

Trong quá trình làm việc, không phải tất cả đều dễ dàng, suôn sẻ. Người tiến hành công việc sẽ gặp những khó khăn trong dự tính và cả ngoài dự tính, tránh sao khỏi lời bàn tán xung quanh. Thực tế cho thấy không ít người do quá phụ thuộc vào dưluậnmàhỏng việc,bởichín người mười ý, chẳng ai giống ai. Giống ynhư anhchàng đẽocàygiữa đường trong truyện cổ tích dân gian, vừa đáng cười vừa đáng thương.

Chính những lúc dư luận phức tạp lại là lúc người ta cần phải có lập trường, ý chí vững vàng và quyết tâm cao. Ý chí sẽ đem lại sức mạnh và óc sáng tạo cho con người, giúp con người đi đến đích cuối cùng. Vai trò của ý chí lớn như vậy nên nó được coi là phẩm chất cao quý hàng đầu của người lao động.

Chúng ta có thể đặt ra giả thuyết: nếu dư luận xung quanh việc làm của ta là đúng đắn, thì liệu ta có nên nghe theo hay cứ khăng khăng giữ chí của mình ngay cả khi sai?

Giữ chí cho bền không có nghĩa là bảothủ,lạchậu. Trước    dưluận, ta phải tỉnh táo, sáng suôT phân tích xem đâulà đúng đâu làsai,phù hợp hay không phù hợp với công việc và mục đích của mình. Tiêp thu cái đúng, cái hay cũng rất cần thiết bởi nó giúp ta mau chóng đạt được kết quả tốt với chất lượng cao.

Câu ca dao trên đây là một lời khuyên nhủ chân tình và là một bài học sâu sắc rút ra từ thực tế đời sống trải qua bao thế kỉ của dân tộc ta. Trong hành trang bước vào đời của mỗi con ngưởi, không thể thiếu bài học quý giá đó. Nhưng để có được một ý chí bền vững, một lập trường kiên định và một quyết tâm cao, chúng ta bắt buộc phảitrải qua quá trình phấn đấu lâu dài, gian khổ, rèn luyện cho mình khả năng vượt khó và niềm tin vững chắc vào bản thân trong quá trình lao động, vào mục đích ban đầu đặt ra đúng đắn và phù hợp với hoàn cảnh khách quan.

Nguồn: